Wady wymowy

Technika wymowy

Technika wymowy jest jednym z elementów kultury żywego słowa, czyli sztuką wygłaszania utworów literackich w sposób artystyczny. Kultura żywego słowa obejmuje poza techniką wymowy także wiedzę o używaniu środków ekspresji oraz umiejętności dokonywania analizy tekstów.

Do środków ekspresji zaliczamy:

  • Akcent logiczny
  • Frazowanie
  • Siłę i wysokość głosu

Technika wymowy dotyczy wyłącznie strony fizjologicznej wymowy, czyli fonacji, artykulacji i oddychania.  Czytaj dalej »

Tags: ,

Wady wymowy a cechy gwarowe – część 1

Wadą wymowy nazywamy niepoprawną realizację fonemów, odbiegającą od ustalonej przez tradycję normy wymawianiowej głoski [Kaczmarek 1966].  Jest  to przy tym  jedyna możliwa dla jednostki realizacja w odróżnieniu od błędu  wymowy,  w którym odstępstwo od normy wynika z niewiedzy czy złych nawyków.

Nie wolno zatem dopatrywać się wad wymowy w regionalizmach, które stanowią lokalną normę językową. Nawet można powiedzieć iż czyste, piękne gwary ludowe (np. góralska, kaszubska) stanowią pomniki duchowej kultury regionu.

Polacy posługują się różnymi odmianami języka polskiego w zależności od terenu, na którym zamieszkują (dialekty i gwary) i od przynależności do grupy społecznej czy zawodowej.

W Polsce występuje 5 dialektów:

- mazowiecki,

- śląski,

- wielkopolski,

- małopolski,

- kaszubski. Czytaj dalej »

Tags:

Wady wymowy a cechy gwarowe – część 2

Najczęściej spotykane różnice w wymowie poszczególnych głosek, reprezentatywne dla pewnych dzielnic kraju to:

Mazurzenie (sakanie) – czyli wymawianie zamiast -š, ż, cz, dż – s, z, c, dz- w niektórych dialektach (Mazowsze, Małopolska, północna część Śląska i maleńka wysepka Wielkopolski). Od seplenienia różni się tym, że głoski -ż i š- zapisywane przez – rz- wymawiane są normalnie, np. rzeka, „pšes”, ale” zaba, capka”.

Kaszubienie – zastępowanie -ś, ź, ć, dź- spółgłoskami –s, z, c, dz- np. „sedzec, scana”.

Osłabienie pewnych grup spółgłoskowych w Małopolsce („czeba zamiast .tšeba, czy zamiast .tšy”).

Spółgłoski –w, w’- w grupach spółgłoskowych –tw, sw, czw, kw, ćw, św- zachowują dźwięczność- na Kresach wschodnich w Wielkopolsce oraz na Pomorzu, np. „twoja, św’ider, kw’at”.

Nierozróżnialnie – k, k’- oraz -g, g’ –przed –e, ę- występuje na Mazowszu, np. „ k’ef’ir, k’elner, nog’e”.

Prejotacja – wymawianie – j – przed samogłoską nagłoskową: „jide, jigła, jańoł”.

Labializacja – poprzedzanie samogłoski nagłosowej artykulacją wargową: „łokno, łoko”. Czytaj dalej »

Tags: