Rozwój mowy polega na ogólnym prawidłowym rozwoju i zależny jest zarówno od podłoża organicznego jak i własnej aktywności dziecka. Dodatkowo wpływu środowiska społecznego oraz zamierzonego oddziaływania wychowawczego.
Podstawowym środowiskiem kształtowania mowy dziecka jest rodzina. Rozwój tej funkcji przebiega tu samorzutnie w związku z różnymi sytuacjami dnia powszedniego. Czynniki uczuciowe oraz atrakcyjne zdarzenia wzbogacają i dynamizują mowę. Rola rodziny w rozwoju mowy dziecka jest wyjątkowa i niezastąpiona. Ale rolę tę nie każda rodzina dobrze pełni. Bardzo często rodzice, sami przyczyniają się do powstawania zaburzeń mowy przez zbytni liberalizm, a nawet naśladowanie dziecięcej wymowy, lub przeciwnie przez nadmierny rygoryzm, przecenianie możliwości dziecka, ustawiczne wytykanie i poprawianie błędów, które w tym czasie mieszczą się w granicach normy rozwojowej.
Przedszkole, nie stwarza co prawda, tak dogodnych warunków dla rozwoju mowy, jak prawidłowo funkcjonująca rodzina, ale posiada inne, ważne atuty. Tymi atutami są: świadomy program działania, stwarzanie zamierzonych sytuacji do słuchania prawidłowej i bogatej mowy, do zadawania pytań, udzielania odpowiedzi jak również korygowania błędów i wad.
Rozwój mowy postępuje równolegle z rozwojem motoryki narządów artykulacyjnych oraz rozwojem motoryki dużej. Mowa wytwarza się dzięki skoordynowanej aktywności języka, warg, gardła, podniebienia, krtani i płuc. Do rozwoju i koordynacji poszczególnych części wchodzących w skład narządu mowy potrzebny jest pewien okres czasu i aktywne ćwiczenia. To właśnie może zapewnić przedszkole oraz rodzice.
Zajęcia dotyczące „technicznej” strony mowy pozwalają się ugrupować w cztery rodzaje działań :
- ćwiczenia usprawniające narządy artykulacyjne,
- ćwiczenia oddechowe,
- ćwiczenia słuchu fonematycznego.
Ćwiczenia artykulacyjne, które mają na celu wypracowanie zręcznych i celowych ruchów języka, warg i podniebienia, obejmują: wymawianie samogłosek, łatwych spółgłosek i ich połączeń zgłoskowych, regulowanie siły głosu –mówienie głośne i mówienie szeptem.
Ćwiczenia oddechowe obejmują dmuchanie lekkich przedmiotów (piór, skrawków papieru) a ich celem jest pogłębienie oddechu, rozruszanie przepony, wydłużenie fazy wydechowej, zapobieganie mówieniu na wdechu .
Ćwiczenia słuchu fonematycznego dla dzieci polegają na nasłuchiwaniu, wyróżnianiu i porównywaniu różnych głosów otaczającego środowiska, np. głosów ptaków i zwierząt, dźwięków wydawanych przez przejeżdżające pojazdy.Prowadzą do analizy dźwiękowej wyrazu.
Zachęcam wszystkich rodziców do pobudzania wszelkimi dostępnymi metodami, rozwoju mowy dzieci.
Podobne artykuły: