Przyczyny powstawania i metody leczenia haluksów

Halluksy to stosunkowo powszechnie występująca dolegliwość, charakteryzująca się deformacją dużego palca u stopy. Jej rozwój niekorzystnie wpływa na całą biomechanikę kończyny, powodując liczne zmiany w rozłożeniu i przenoszeniu obciążeń przedstopia oraz nieprzyjemny ból. Halluksy są schorzeniem częściej dotykającym kobiety i mogą być uwarunkowane genetycznie.

Przyczyny powstawania halluksów

Dokładne przyczyny powstawania halluksów nie zostały do tej pory ustalone. Schorzenie to ma charakter wieloczynnikowy, przez co o jego rozwoju decyduje wiele różnych aspektów. Za główny powód uważa się noszenie zbyt wąskiego lub ciasnego obuwia, zwłaszcza na wysokim obcasie. Na wystąpienie tej dolegliwości wpływa też płaskostopie oraz nadmierne napięcie ścięgna Achillesa. Halluksy rozwijają się również na skutek osłabienia apartu więzadłowego stopy oraz wywieranych na nie obciążeń, a także w przypadku nieprawidłowej budowy pierwszej kości śródstopia. Nie bez znaczenia pozostają czynniki genetyczne oraz kwestie związane z wiekiem. Tendencja do halluksów może jednak wystąpić nawet w stopie o prawidłowej budowie. Z reguły ograniczenia statyczne wyhamowują ryzyko koślawienia palucha, a mięśnie przy podstawie pierwszej kości śródstopia utrzymują prawidłową pozycję. W przypadku zmiany fizjologicznej pozycji w stawie, kontrola mięśniowa ulega zmniejszeniu i dochodzi do przewagi sił deformujących. O ryzyku powstania halluksa decyduje więc wiele czynników, a także ich wzajemna korelacja.

Rehabilitacyjne leczenie halluksów

W rehabilitacji halluksów wykorzystuje się przede wszystkim metody terapii manualnej, przeprowadzanej w obrębie zapalnego stawu. Fizjoterapia pozwala na rozluźnienie nadmiernie napiętych mięśni stopy i łydki, a także niweluje zburzenia równowagi i symetrii łańcucha mięśniowo-powięziowego. W ten sposób pozbyć można się zmian, które wpływają na utrwalony charakter schorzenia. Rehabilitacja halluksów powinna obejmować także zabiegi z zakresu kinezyterapii, które wzmacniają osłabione partie mięśniowe całego ciała. Kluczowe znaczenie ma przeprowadzenie ćwiczeń aktywujących pracę mięśni krótkich stopy, mięśni podudzia oraz mięśni zginaczy i odwodzicieli palucha. Terapię uzupełnić mogą różne zabiegi o charakterze przeciwzapalnym i przeciwbólowym, przeprowadzane np. z wykorzystaniem ultradźwięków, lasera wysokoenergetycznego czy fali uderzeniowej. W niektórych przypadkach stosuje się też kinesiotaping, który wykazuje działanie korygujące.

Operacyjne leczenie halluksów

Istnieją różne operacyjne metody leczenia halluksów, z których większość wykazuje podobną efektywność. Przed każdym zabiegiem niezbędna jest ocena stabilności stawu śródstopno-paliczkowego palca pierwszego, a także stopień zwyrodnienia w stawie. Nie bez znaczenia pozostają pomiary kątów odchylenia między pierwszą kością śródstopia i paliczkiem, a dwiema pierwszymi kośćmi śródstopia. W zależności od wieku pacjenta, wybiera się konkretny rodzaj metody operacyjnej – artrodezę, artroplastykę, osteotomię lub zabieg na tkankach miękkich. Operacyjne leczenie halluksów jest stosunkowo inwazyjne, dlatego zwykle wymaga kilkutygodniowego okresu rekonwalescencji oraz dodatkowej rehabilitacji.

Ortopedyczne leczenie halluksów

Na zahamowanie procesu zwyrodnieniowego stawu oraz łagodzenie występujących w tym stanie dolegliwości bólowych pozwalają różne akcesoria, takie jak np. separatory, kliny czy rozpórki. Produkty te są w stanie utrzymywać koślawy palec w prawidłowej pozycji przez cały dzień, nie utrudniając przy tym pacjentowi normalnego funkcjonowania. Jednym z takich specjalistycznych urządzeń korygujących jest Vellafoot, który niweluje różne zwyrodnienia w obrębie stopy. Regularnie noszony korektor na haluksy minimalizuje stany zapalne, a także przywraca prawidłowy poziom odchylenia dużego palca. Według opisu na stronie: https://wsibie.edu.pl/vellafoot/, korektor na haluksy Vallafoot może też łagodzić ból wywoływany niewłaściwym ułożeniem kości w sposób bezinwazyjny oraz bezpieczny.